Binnen de Chaperonine Vouwkamer

Je zweeft in het binnenste van een moleculaire kluis van nauwelijks acht nanometer doorsnede, omsloten door de gladde, grijsivoren wanden van het GroEL-eiwit, waarvan de binnenbekleding van hydrofiele zijketens een koel blauwwit schijnsel verspreidt alsof het materiaal zelf oplicht vanuit het water eromheen. Boven je sluit de GroES-kap de ruimte af als een gewelf van zeven zilverkleurige lobben, strak ineengevlochten als rivierstenen die precies in elkaar passen. In het midden van de kamer drijft op drie meter afstand — op menselijke maat — een verkeerd gevouwen eiwit, een verwarde klomp van amberkleurige lusjes en krommingen die langzaam beweegt onder de onophoudelijke druk van thermische botsingen, zijn oppervlak niet scherp maar waarschijnlijk, als de rand van een zachte vlam. Dit is een van de meest verfijnde moleculaire machines die de evolutie heeft voortgebracht: de chaperonine GroEL-GroES isoleert het misgevouwen eiwit van de cellulaire omgeving, biedt het een beschermde, hydrofiele omgeving aan en dwingt het via ATP-gestuurde conformatieveranderingen tot een nieuwe vouwpoging — een proces dat zich afspeelt in microseconden tot milliseconden, onzichtbaar voor elk menselijk zintuig maar fundamenteel voor het voortbestaan van elke cel.