Binnen de levende pompkamer

Je zweeft in het geometrische middelpunt van een perfecte bol van veertig micrometer doorsnede — een warme, amberkleurig verlichte ruimte waarvan elk oppervlak leeft. De gebogen wand die je omsluit is zonder onderbreking bekleed met choanocyten, schouder aan schouder, elk een doorschijnende koepel van bleekgouden cytoplasma van zo'n acht micrometer hoog, bekroond door een ring van rechtopstaande microvilli die als de tanden van een kristallen kroonluchter oplichten in het gefilterde zeelicht; vanuit elk kraagje steekt één zweepvormig flagellum naar binnen, dat in golvende, onderling verschoven slagen beweegt zodat het interieur voortdurend rimpelt met een organische, vloeiende schittering — niet mechanisch, niet chaotisch, maar als een veld zeeanemonen in een zachte, gecoördineerde deining. Deze eenentwintig flagellen werken samen als een biologische pomp die elke dag meer dan twintigduizend keer het lichaamsvolume van de spons door dit stelsel van kamers drijft, waarbij bacteriën en opgeloste organische deeltjes worden onderschept door de kraagjesfilters en via fagocytose worden verteerd — een voedingsstrategie die choanoflagellaten en sponzen delen en die ons een rechtstreeks venster biedt op de cellulaire architectuur die aan de basis ligt van alle dierlijk leven. Door de twee kleine prosopyle-poriën in de amberen wand sijpelen fijne stroompjes water naar binnen, beladen met spookachtige bacterieschaduwen, terwijl de wijde apopyle-uitgang voor je als een open poortboog gapt, achter de doorschijnende mesohyl-matrix van collageen en langzaam drijvende archaeocyten die het bindweefselsteiger van de spons in leven houden.